همه‌ی چیزهایی که باید درباره‌ی فین‌تک بدانید

فین‌تک ‌واژه‌ای است که برای توصیف فناوری‌هایی که به دنبال بهبود و اتوماسیون دریافت و استفاده از خدمات مالی هستند به کار می‌رود. هدف اصلی فین‌تک کمک به کمپانی‌ها، صاحبان کسب‌وکار و مشتری‌هاست تا بتوانند عملکرد مالی خود را با استفاده از نرم‌افزارها و الگوریتم‌های مخصوصی که روی کامپیوترها و تلفن‌های همراه قابل استفاده هستند، بهتر مدیریت کنند. فین‌تک مخفف شده‌ی financial technology یا در زبان فارسی «فناوری مالی» است.

در ابتدا فین‌تک برای تکنولوژی به کار رفته در سیستم‌های بک-اند موسسات مالی ثبت‌شده به کار می‌رفت اما امروزه بیشتر به سمت خدمات مشتری محور رفته است. در حال حاضر فین‌تک بخش‌های مختلفی دارد و در صنایع گوناگونی مانند آموزش، بانکداری، مدیریت سرمایه‌گذاری و جمع‌آوری کمک‌های مالی کاربرد دارد. فین‌تک شامل توسعه و استفاده از ارزهای مجازی مانند بیت‌کوین هم می‌شود و احتمالاً بیشترین چیزی که در کتاب‌ها و مقاله‌ها و از زبان افراد درباره‌ی فین‌تک می‌شنوید در همین حوزه است چرا که هنوز پول کلان در سیستم بانکداری سنتی و گردش مالی چند تریلیون دلاری آن است.

به‌طورکلی فناوری مالی می‌تواند برای هر نوآوری‌ای در نحوه‌ی تجارت میان مردم، از اختراع ارز دیجیتال یا حسابداری دوطرفه به کار رود. بعد از انقلابی که با وجود اینترنت برپا شد و پس از اینکه گوشی‌های هوشمند به وجود آمدند فناوری مالی به‌طور فزاینده‌ای رشد کرد و در نتیجه فین‌تک که تا آن زمان تنها به فناوری به‌کاررفته در سیستم‌های بانک‌ها و موسسات تجاری گفته می‌شد برای طیف گسترده‌ای از مداخله‌های فناوری در امور مالی شخصی یا تجاری به‌کاربرده شد.

فین‌تک اکنون به انواع مختلفی از فعالیت‌های مالی از انتقال پول، واریز مبلغ چک با تلفن هوشمند، عدم مراجعه به بانک برای درخواست اعتبار، جمع‌آوری پول برای شروع یک کسب‌وکار یا استارتاپ یا مدیریت سرمایه‌گذاری‌هایتان گفته می‌شود، هر کار مالی‌ای که بدون دخالت یک شخص اتفاق می‌افتد. بر اساس گزارش شرکت بین‌المللی ارنست اند یانگ در سال ۲۰۱۷ یک سوم استفاده‌کنندگان خدمات مالی از فین‌تک استفاده می‌کنند و این افراد نیز به طرز فزاینده‌ای از فین‌تک در زندگی روزمره استفاده می‌کنند.

کاربردهای فین‌تک

بیشتر مطالبی که درباره‌ی استارتاپ‌های فین‌تک گفته می‌شود یک ویژگی مشترک دارند: آن‌ها به شکلی طراحی‌شده‌اند که هیجان‌آور و چالش‌برانگیز باشند و درنهایت با خدمات بهتر، سریع‌تر و یا ارائه خدمت در بخش‌هایی که خدمات ضعیف‌ترند، جایگزین روش‌های سنتی می‌شوند.

برای مثال شرکت affirm با پیشنهاد وام‌های کوتاه‌مدت امن و فوری سعی دارد پای شرکت‌های کارت اعتباری را از فرآیند خرید آنلاین قطع کند. Affirm ادعا می‌کند نه‌تنها برای مشتریانی که اعتبار زیادی دارند، برای مشتریانی که اعتبار کمی دارند یا اعتبار ندارند نیز راه‌حل‌هایی دارد. مشابه این شرکت home mortgage در تلاش است تا روند رهن مسکن را ساده کند، به این صورت که پیشنهاد خود را با یک نامه‌ی دیجیتالی ارائه می‌دهید و در عرض ۲۴ ساعت پاسخ دریافت می‌کنید. شرکت tala نیز به مشتریانی که اعتبار کمی دارند یا اعتبار ندارند گزینه‌های بهتری نسبت به بانک‌های محلی، وام‌دهندگان غیرقانونی یا سایر مؤسسات مالی خرد ارائه دهد. با انجام یک داده‌کاوی عمیق روی گوشی هوشمند افراد درباره‌ی تاریخچه‌ی معاملات آن‌ها و همچنین چیزهای بی‌ربطی مثل بازی‌هایی که افراد انجام می‌دهند tala وام‌های کوچکی که اشخاص می‌دهند را به مشتریان معرفی می‌کند.

کاربردهای فین تک

 

به‌طور خلاصه اگر شما از جنبه‌های مختلف زندگی مالی خود مانند درخواست وام با یک وام‌دهنده‌ی سنتی ناراضی هستید یا فکر می‌کنید به‌اندازه‌ی کافی خوب نیست، فناوری فین تک احتمالاً راه‌حلی برای شما دارد. برای مثال فین‌تک دنبال جواب سوالاتی همچون «چرا نحوه‌ی امتیاز گیری من در FICO تا این حد نامفهوم است و آن‌ها چگونه اعتبار مرا می‌سنجند؟» است.

در واقع وام‌دهنده می‌خواهد با استفاده از مجموعه‌ای داده‌های مختلف برای تعیین اعتبار که می‌تواند شامل سابقه‌ی اشتغال، تحصیلات و آگاهی وام‌گیرنده نسبت به رتبه‌ی اعتباری خود باشد، FICO را منسوخ کند و درباره‌ی پذیره‌نویسی و تعیین قیمت تصمیم بگیرد.

افق‌های گسترده‌ی فین‌تک

تاکنون کسب ‌و کارهای فین‌تک، انواع خدمات مالی را زیر یک چتر ارائه کرده‌اند. دامنه‌ی این خدمات طیف گسترده‌ای از خدمات بانکداری سنتی تا خدمات رهن و تجارت را در برگرفته است. در ساده‌ترین شکل، فین‌تک هرکدام از این خدمات را به شکلی جداگانه ارائه می‌دهد. ترکیب پیشنهادات ساده برای پیشبرد کارها با تکنولوژی باعث شده است شرکت‌های فین‌تک می‌توانند بازدهی بیشتری داشته باشند و هزینه‌های هر معامله یا عملیات مالی را کاهش دهند.

اگر بخواهیم در یک کلمه تأثیری که فین‌تک بر تجارت سنتی، بانکداری، مشاوره مالی و … می‌گذارد را توصیف کنیم آن کلمه «اختلال» است، در واقع زمانی برای یک سری از خدمات موسسه‌های بزرگ وجود داشت درحالی‌که الآن بیشتر کارها با حتی نیاز به کامپیوتر ندارند و با یک گوشی موبایل هم انجام می‌شوند.

برای مثال برنامه‌ی معاملات سهام رابین‌هود که تنها نسخه‌ی موبایل دارد، هیچ هزینه‌ای برای معاملات دریافت نمی‌کند یا سایت‌های وام‌دهی همتا به همتا مثل prosper market place، lending club و on deck تعهد کرده‌‌اند نرخ وام را باز کردن بازار رقابت کاهش دهند. شرکت‌هایی مانند lendio، kabbage، accion و funding برای تأمین سرمایه‌ی در گردش کسب‌وکارها تلاش می‌کنند. شرکت بیمه‌ی آنلاین اسکار در ماه مارس ۲۰۱۸ از همین راه ۱۶۵ میلیون دلار بودجه دریافت کرد. چنین تأمین مالی قابل‌توجهی برای استارتاپ‌های فین‌تک غیرمعمول نیست و در سراسر جهان اتفاق می‌افتند.

البته بانک‌های سنتی نیز بیکار ننشسته‌اند و به این اتفاقات توجه زیادی نشان داده‌اند. آن‌ها تلاش زیادی کرده‌اند تا شبیه شرکت‌هایی شوند که مشغول ایجاد اختلال در کار آن‌ها هستند. برای مثال بانک سرمایه‌گذاری گلدمن ساکس پلت فرمی به نام Marcus برای وام‌های مشتریانش در سال ۲۰۱۶ راه‌اندازی کرد و در حال‌ حاضر فعالیت‌هایش را به انگلستان نیز گسترش داده است.

تعدادی از ناظران صنایع مبنتی بر فناوری هشدار داده‌اند برای سرعت دادن به نوآوری‌هایی که از فین‌تک الهام گرفته‌شده‌اند چیزی بیشتر از فناوری موردنیاز است، در واقع بانک‌ها و صنایع سنتی برای رقابت با استارتاپ‌های فین‌تک نیاز به تغییرات قابل‌توجهی در طرز تفکر، فرآیندها، تصمیم‌گیری و حتی ساختار کلی دارند.

فین‌تک و فناوری‌های نو

فناوری‌های نویی مانند یادگیری ماشین، هوش مصنوعی، بازاریابی مبتنی بر داده و تجزیه‌وتحلیل رفتاری برای پیش‌بینی بازار جایی برای حدس و البته عادت‌های قدیمی در تصمیمات مالی باقی نگذاشته‌اند. برنامه‎‌های «یادگیری» نه‌تنها عادت‌های کاربران خود را یاد می‌گیرند (عادت‌هایی که ممکن است خود کاربر هم از آن‌ها خبر نداشته باشد.) بلکه کاربران را درگیر یادگیری بازی‌ها می‌کنند تا قدرت تصمیم‌گیری ناخودآگاه‌ آن‌ها در برابر خرج کردن یا ذخیره کردن بودجه‌ی خود افزایش دهند. فین‌تک همچنین با استفاده از فناوری‌هایی مانند چت بات‌ها و رابط‌های هوش مصنوعی برای کمک به مشتریان، تلاش می‌کند هزینه‌های مربوط به پرسنل را پایین نگهدارد و بسیاری از خدمات را به‌صورت خودکار به مشتری ارائه دهد.

فین‌تک همچنین با کمک اطلاعات مربوط به سابقه‌ی پرداخت‌ها معاملاتی را که پرداخت‌های غیرمعمول دارند علامت‌گذاری می‌کند. از این روش برای جلوگیری از کلاهبرداری استفاده می‌شود.

چشم انداز فین‌تک

در سال ۲۰۱۶ چیزی حدود ۱۷.۴ میلیارد دلار روی استارتاپ‌های فین‌تک سرمایه‌گذاری شده است و تا پایان سال ۲۰۱۸، ۳۹ شرکت بزرگ فین‌تک وجود داشتند که ارزش آن‌ها به چیزی حدود ۱۴۷.۳۷ میلیارد دلار می‌رسید. بیشتر استارتاپ‌های فین‌تک در آمریکای شمالی به وجود آمده‌اند و آسیا در رتبه‌ی دوم قرار دارد. سرمایه‌گذاری در حوزه فین‌تک در سه‌ماهه‌ی اول ۲۰۱۸ به بیشترین حد خود رسید و آسیا و اروپا هم افزایش قابل‌توجهی را تجربه کردند.

تعدادی از محدوده‌هایی که نوآوری‌های فین‌تک بیشترین تأثیر را داشته‌اند، موارد زیر هستند:

  • ارز رمزنگاری‌شده و پول نقد دیجیتال
  • فناوری بلاک چین که اتر هم بخشی از آن است.
  • قراردادهای هوشمند که با استفاده از برنامه‌های رایانه‌ای قراردادهای خریدار و فروشنده را به مرحله‌ی اجرا در می‌آورند.
  • بانکداری آزاد که مفهومی است که به بلاک چین متکی است و معتقد است اشخاص سومی باید بتوانند به داده‌های بانکی دسترسی داشته باشند تا اپلیکیشن‌هایی بسازند که شبکه‌هایی از مؤسسات مالی و تأمین‌کنندگان را به یکدیگر متصل کنند.
  • Insurtech که به دنبال استفاده از فناوری جهت ساده‌سازی صنعت بیمه است.
  • Regtech که به دنبال کمک به مؤسسات مالی‌ای است که با پولشویی با کلاهبرداری مبارزه می‌کنند.
  • مشاوران رباتی (robo-advisors) مانند Betterment که از الگوریتم‌های خاص برای مشاوره‌ی خودکار در زمینه‌ی سرمایه‌گذاری کاهش هزینه‌های آن و افزایش قابلیت دسترسی استفاده می‌کنند.
  • امنیت سایبری، با توجه به گسترش جرایم اینترنتی و ذخیره‌سازی غیرمتمرکز داده‌ها، امنیت سایبری و حوزه فین‌تک وابستگی زیادی به یکدیگر دارند.

کاربران فین‌تک

چهار دسته کاربر برای فین‌تک وجود دارد:

۱- بانک‌ها

۲- مشتریان تجاری بانک‌ها

 ۳- کسب‌وکارهای کوچک

 ۴- مصرف‌کنندگان

گرایش به‌سوی بانکداری همراه، افزایش اطلاعات، داده‌ها و تجزیه‌وتحلیل دقیق‌تر و همچنین تمرکززدایی از دسترسی برای هر ۴ گروه فرصت‌هایی به وجود آورده است تا با روش‌هایی که تاکنون سابقه نداشته با یکدیگر تعامل کنند.

درباره‌ی مصرف‌کنندگان، درست مثل سایر تکنولوژی‌ها هرچه سن شما کمتر باشد تمایل بیشتری به دانستن درباره‌ی آن نشان می‌دهید و حتی می‌توانید با دقت خوبی توضیح دهید که فناوری مالی چیست. واقعیت این است که یک فین‌تک مشتری مدار بیشتر به سمت نسل هزاره یا mellinium ها گرایش دارد و پتانسیل زیادی در کسب درآمد از آن‌ها می‌بیند، نسلی که با تکنولوژی رشد کرده است و اغلب نیازهایش جنبه‌ی دیجیتال دارند. در واقع فین‌تک تمایل زیادی به ارائه‌ی پیشنهاد برای افراد مسن ندارد چراکه نمی‌تواند به مشکلات آن‌ها رسیدگی کند.

کاربران فین تک

وقتی درباره‌ی کسب‌وکارها حرف می‌زنیم، قبل از ظهور فین‌تک صاحب یک کسب‌وکار تازه تأسیس باید برای تأمین مالی یا تهیه‌ی سرمایه‌ی اولیه باید به بانک مراجعه می‌کرد یا افراد برای تائید پرداخت از یک کارت اعتباری باید با تأمین‌کننده‌ی اعتبار تماس برقرار می‌کردند یا سیستم‌هایی مانند کارت‌خوان متصل به تلفن ثابت را نصب می‌کردند. اکنون با استفاده از موبایل تمام این موانع از سر راه برداشته‌شده و تمام این کارها در چند دقیقه انجام می‌شوند. 

قوانین فین‌تک

خدمات مالی از قانون‌مندترین و حساس‌ترین بخش‌های جهان هستند؛ بنابراین تعجبی ندارد که قوانین فین‌‌تک به یکی از جدی‌ترین نگرانی‌های دولت‌ها پس از ظهور شرکت‌ها و کسب‌وکارهای فین‌تک تبدیل‌شده است.

با دخالت فناوری در امور مالی نظارت بر فعالیت‌های مالی شرکت‌ها هم نسبت به گذشته چندین برابر سخت‌تر شده است. بعضی از مشکلات عوارض استفاده از فناوری هستند و بعضی دیگر بازتاب بی‌صبری صنایع فناورانه برای ایجاد اختلال در امور مالی‌اند.

برای مثال اتوماسیون پردازش اطلاعات و دیجیتال کردن داده‌ها سیستم‌های مالی را در برابر حملات هکرها آسیب‌پذیر می‌کند. مواردی که درباره‌ی هک شدن کارت‌های اعتباری و سیستم‌های بانکی می‌شنویم نشان‌دهنده‌ی سهولت دسترسی به سیستم‌ها است که می‌تواند صدمات جبران‌ناپذیری ایجاد کند. در چنین شرایطی مهم‌ترین سؤالی که برای مصرف‌کنندگان وجود دارد این است که مسئولیت این حملات و همچنین سوءاستفاده‌هایی که با استفاده از اطلاعات مالی اتفاق می‌افتند بر عهده‌ی چه کسی است؟

همچنین در مواردی برخوردهایی میان فرهنگ تکنولوژی که معتقد است «سریع باش و همه‌چیز را زیر پا بگذار» با دنیای مالی که به‌طورکلی ترکیبی از محافظه‌کاری و ریسک‌پذیری است وجود داشته باعث نتایج ناخوشایندی شده است. برای مثال استارتاپ Zurtits که در سانفرانسیکو کار می‌کرد و ارزشی بیش از یک میلیارد دلار داشت به کارگزاران غیرقانونی اجازه‌ی فروش محصولات و ضمانت‌نامه‌های بیمه‌ی غیرمجاز خود را داد. درنهایت این رویداد باث شد این شرکت نهصد و هشتاد هزار دلار جریمه شود و هفت میلیون دلار به بخش بیمه‌ی کالیفرنیا بپردازد.

قوانین فین تک

بخش دیگری که قوانین در آن یک مشکل جدی به‌حساب می‌آید، دنیای نوظهور ارزهای رمزدار است. ICO یا (Initial coin offerings) شکل جدیدی از جمع‌آوری سرمایه است که به استارتاپ‌ها این امکان را می‌دهد تا سرمایه‌ی خود را به‌طور مستقیم از سرمایه‌گذاران مختلف دریافت کنند. در بیشتر کشورها هیچ نظارتی روی این بخش وجود ندارد و آن‌ها به مکانی برای کلاهبرداران تبدیل شده‌اند.

به دلیل تنوعی که در فناوری فین‌تک و صنایعی که این فناوری در آن‌ها به کار گرفته می‌شود وجود دارد تهیه‌ی یک رویکرد جامع و واحد برای مشکلات پیش‌آمده بسیار دشوار است. در بیشتر موارد دولت‌ها تلاش کرده‌اند قوانین موجود را برای فین‌تک نیز تامیم دهند و در مواردی که این کار امکان‌پذیر نبوده است قوانینی برای آن تعریف کرده‌اند.

سیستم‌هایی برای ارزیابی پیامدهای فین‌تک طراحی‌شده است. تصویب آیین‌نامه برای حفاظت از داده‌ها و تلاش برای کاهش داده‌های شخصی در بانک‌ها روش‌هایی است که دولت‌ها برای کنترل شرایط جدید و در عین حال استفاده از مزایای فین‌تک به کار گرفته‌اند.

فین‌تک در ایران

فین‌‌تک در ایران نوپاست و هنوز راه بسیار زیادی را در پیش دارد. شاید. فین‌تک با کارت‌های بانکی و دستگاه‌های ATM در کشور اعلام حضور کرد و در حال حاضر باوجود اپلیکیشن‌های مختلفی که از پرداخت قبوض تا قسط و خرید شارژ و … با آن‌‌ها قابل انجام است، نقش پررنگی در زندگی مردم ایفا می‌کند. هرچند قوانین فین‌تک در ایران هنوز کامل نیستند و همین اکوسیستم فین‌تک کشور را در مواردی با چالش مواجه می‌کند اما شرکت‌های فین‌تک ایرانی روزبه‌روز در حال افزایش‌اند و جالب است بدانید بیشتر فین‌تک‌های موفق ایرانی در حوزه‌ی پرداخت کار می‌کنند. هرچند در حال حاضر حوزه‌هایی مانند مدیریت ملی شخصی و مدیریت مالی کسب‌وکار، بیمه، تأمین مالی و وام‌دهی و … نیز موردتوجه استارتاپ‌ها قرارگرفته است که این مسئله نوید آینده‌ی روشنی برای فناوری مالی در کشور است. پیشنهاد می‌کنیم مقاله فین‌تک شامل چه چیزهایی می‌شود و شامل چه چیزهایی نمی‌شود؟ را از دست ندهید.

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.